قواعد آب دادن به نوزاد [آیا می‌توان به نوزاد آب داد؟]

به نظر شما چه زمانی باید آب دادن به نوزاد را شروع کرد؟ آیا آب دادن به نوزاد زیر شش ماه ضرری ندارد؟ در دهه اخیر، با پیشرفت علم پزشکی و تغذیه نوزادان اطلاعات بسیاری در مورد زمان مناسب برای شروع آب دادن به نوزاد، نوع آب مناسب و میزان مصرف آن به دست آمده است. با این حال، همچنان بسیاری از والدین در این زمینه دچار سردرگمی هستند.

در این مقاله، به بررسی جامع موضوع آب دادن به نوزاد خواهیم پرداخت. از اهمیت آب در بدن نوزاد و تأثیر آن بر رشد و نمو تا خطرات ناشی از مصرف بیش از حد آب و نحوه صحیح آب دادن به نوزاد، همه و همه مواردی هستند که به آن‌ها خواهیم پرداخت.

از چند ماهگی به نوزاد آب بدهیم؟

آب دادن به نوزاد را می‌توانید از 6 ماهگی به بعد آغاز کنید. درواقع وقتی نوزاد شروع به خوردن غذای جامد کرد، می‌توانید به او آب بدهید. البته در هوای گرم یا زمانی که نوزاد تب دارد، ممکن است به آب بیشتری نیاز داشته باشد اما قبل از دادن آب به نوزاد، حتماً با پزشک اطفال مشورت کنید.

پس به صورت روزانه، بهترین زمان آب دادن به نوزاد و کودک و مقدار آن از 6 ماهگی به بعد به شرح زیر است:

• 6 تا 12 ماهگی: 4 تا 8 اونس که معادل یک تا نصف فنجان است.
• 12 تا 24 ماهگی: 8 تا 32 اونس که معادل یک تا چهار فنجان در روز است.
• 2 تا 5 سالگی: 8 تا 40 اونس که برابر است با یک تا پنج فنجان.

علاوه‌بر این تقسیم‌بندی، باید بدانید که مقدار آب مورد نیاز نوزاد به وزن او بستگی دارد. به طور متوسط، به ازای هر کیلوگرم وزن حدود 100 میلی‌لیتر آب در روز کافی است. همچنین اگر نوزادتان تشنه است، به شما نشان می‌دهد که به آب نیاز دارد؛ علائمی مانند: خشکی دهان، کم‌حالی و کاهش ادرار می‌تواند نشانه کم آبی بدن باشد.

پس از زمانیکه نوزاد اجازه نوشیدن آب را دارد، باید در حد نیاز آب را مصرف کند تا از یبوست جلوگیری کند و سلامت دستگاه گوارش و رشد سلول‌ها و بافت‌های بدن بدون مشکل باشد.

فقط این نکته مهم را فراموش نکنید که برای نوزادان از شیشه‌های آب مخصوص کودک استفاده کنید که بدون BPA باشند. BPA یک ترکیب آلی شیمیایی است که محصولات پلاستیکی وجود دارد و می‌توانید باعث ایجاد  حساسیت و حتی مسمومیت در نوزادان و کودکان شود.

مضرات آب دادن به نوزاد

در 6 ماه اول زندگی، شیر مادر یا شیر خشک تنها منبع تغذیه‌ای که نوزاد به آن نیاز دارد، محسوب می‌شود. دادن آب به نوزاد زیر شش ماه نه تنها ضرورتی ندارد، بلکه می‌تواند مضر هم باشد. اما چرا نباید به نوزاد آب داد؟

کاهش اشتهای نوزاد: دادن آب به نوزاد باعث می‌شود که او کمتر شیر بخورد و در نتیجه مواد مغذی کافی دریافت نکند. این امر می‌تواند منجر به کمبود وزن، رشد ناکافی و مشکلات تغذیه‌ای دیگر شود.

اختلال در عملکرد کلیه: کلیه‌های نوزادان هنوز در حال رشد هستند و ممکن است نتوانند حجم اضافی آب را به خوبی پردازش کنند. این امر می‌تواند منجر به مسمومیت آبی شود.

افزایش خطر ابتلا به عفونت: اگر آبی که به نوزاد داده می‌شود آلوده باشد، خطر ابتلای او به عفونت‌های گوارشی افزایش می‌یابد.

کاهش تولید شیر مادر: در نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، دادن آب می‌تواند باعث کاهش تولید شیر مادر شود.

هضم نکردن آب: سیستم گوارشی نوزادان هنوز در حال تکامل است و فقط شیر مادر یا شیر خشک به راحتی هضم می‌شود.

پس یادتان نرود که شیر مادر یا شیر خشک حاوی تمام مواد مغذی مورد نیاز نوزاد مانند: آب، پروتئین‌ها، چربی‌ها، کربوهیدرات‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز برای رشد و نمو نوزاد هستند.

طریقه آب دادن به نوزاد

برای اطمینان از سلامت و رشد مناسب نوزادتان، انتخاب آب آشامیدنی مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است. در مورد نوزادان بالای 6 ماه بهترین گزینه آب لوله کشی تصفیه شده است که به صورت جوشیده و سرد شده در اختیارشان قرار گیرد.

درواقع جوشاندن آب، موثرترین روش برای از بین بردن انواع ویروس‌ها، باکتری‌ها و سایر آلودگی‌های احتمالی است که ممکن است در آب لوله کشی وجود داشته باشد.

البته بسیاری از والدین تصور می‌کنند که آب معدنی برای نوزادان سالم‌تر است. در حالی که آب معدنی می‌تواند انتخاب مناسبی باشد اما باید به چند نکته اصلی توجه کرد؛ حتی آب معدنی نیز قبل از مصرف باید جوشانده شود، زیرا ممکن است حاوی آلودگی‌هایی باشد. همچنین برخی از آب معدنی‌های حاوی مقادیر زیادی کلسیم و سدیم هستند که برای کلیه‌های نوزادان حساس می‌تواند مشکل‌ساز باشد. بنابراین، بهتر است از آب معدنی سبک استفاده شود.

برای اطمینان از شیوه آب دادن به نوزاد همیشه قبل از خرید آب معدنی، برچسب روی بطری را با دقت مطالعه کنید تا از میزان املاح موجود در آن آگاه شوید. درنهایت در صورت داشتن هر گونه نگرانی در مورد نوع آب مناسب برای نوزادتان با پزشک متخصص مشورت کنید.

آب دادن به نوزاد شیر خشکی

هرچند که نوزاد پیش از شش سالگی و شروع خوردن غذاهای جامد نباید آب بنوشد اما تهیه شیر خشک نیاز است که پودر شیر خشک را با مقداری آب مخلوط کرد. به همین خاطر باید از آب تمیز و سالم استفاده کرد و مطمئن شد که آب هیچگونه آلودگی و میکروبی ندارد.

مادران و پدران باید توجه کنند که بهترین آب برای تهیه شیر خشک، آبی است که جوشانده شده و سپس به دمای بدن نوزاد رسیده باشد. همانطور که گفته شد جوشاندن آب بسیاری از میکروب‌ها را از بین می‌برد.

اگر در شرایطی بودید که نمی‌توانستید از آب جوشیده استفاده کنید، می‌توانید از آب تصفیه شده استاندارد استفاده کنید. اما بهتر است قبل از استفاده، آب تصفیه شده را نیز بجوشانید.

علاوه‌براین، همیشه دستورالعمل‌های نوشته شده روی قوطی شیر خشک را به دقت دنبال کنید. نسبت آب به شیر خشک باید دقیقاً مطابق با دستورالعمل باشد و نگذارید که شیر بسیار رقیق شود. در این صورت مواد مغذی کافی به بدن نوزاد نمی‌رشد و در فرایند رشد او مشکلاتی به وجود می‌‌آورد.

آب دادن به نوزاد در طب اسلامی

در طب اسلامی نیز توصیه می‌شود که شیر مادر بهترین خوراکی و غذا برای نوزاد است و تا شش ماهگی نباید به غیر از شیر ماده دیگری را وارد بدن نوزاد کرد. درواقع شیر مادر به خاطر ایجاد پیوند عاطفی میان مادر و فرزند نسبت به شیر خشک نیز اولویت دارد و می‌تواند سیستم ایمنی بدن کودک را تقویت کند و تمامی مواد مغذی موردنیازش را تامین نماید.

در هوای گرم به نوزاد آب بدهیم؟

بهترین نوشیدنی برای نوزاد زیر 6 ماه، شیر مادر یا شیر خشک است. در هوای گرم هم نیازی به دادن آب به او نیست. شیر مادر یا شیر خشک تمام آب و مواد مغذی مورد نیاز کودک را تامین می‌کند.

توصیه می‌شود در هوای گرم تعداد دفعات شیر دادن به نوزاد را افزایش دهید تا مطمئن شوید که او آب کافی دریافت می‌کند.

آب دادن به نوزاد تب دار امکان پذیر است؟

اگر نوزاد زیر شش ماهتان تب دارد، به او بیشتر از معمول شیر بدهید. اما اگر بالای شش ماه بود، می‌توانید آب جوشیده و سرد شده را به او بدهید. توجه داشته باشید که به کودک زیر 12 ماه آبمیوه، نوشابه، چای، قهوه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا ندهید.

کلام آخر

همان‌طور که دیدیم، هر آبی که به نوزاد می‌دهیم باید جوشانده شود تا از هرگونه آلودگی و میکروب پاک شود. این امر به ویژه برای آب‌های تصفیه شده خانگی و حتی آب‌های معدنی نیز صدق می‌کند.

درواقع سیستم ایمنی بدن نوزادان هنوز در حال تکامل است و به همین دلیل آن‌ها نسبت به بزرگسالان مستعد ابتلا به بیماری‌ها هستند. جوشاندن آب، باکتری‌ها و ویروس‌هایی را که ممکن است باعث بیماری در نوزاد شوند از بین می‌برد. همچنین، برخی از مواد شیمیایی که ممکن است در آب وجود داشته باشند نیز با جوشاندن از بین می‌روند.

مهم‌ترین نکاتی که باید به خاطر بسپارید:

• بهترین آب برای نوزاد، آبی است که به مدت 2 تا 3 دقیقه جوشیده شده باشد.
• آب جوشیده را می‌توانید تا 72 ساعت در یخچال نگهداری کنید.
• دادن آب بیش از حد به نوزاد می‌تواند باعث اختلال در تعادل بدن، کاهش دمای بدن و حتی مسمومیت شود.
• همیشه قبل از ایجاد هرگونه تغییری در رژیم غذایی نوزاد با پزشک اطفال مشورت کنید.

سوالات متداول