چرا باید واکسن گارداسیل (HPV) بزنیم؟

واکسن گارداسیل یک واکسن پیشگیرانه است که از ابتلا به عفونت‌های ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) و سرطان‌های مرتبط با آن جلوگیری می‌کند. این ویروس یکی از شایع‌ترین عفونت‌های منتقله از راه جنسی (پوست با پوست) است و می‌تواند منجر به انواع مختلف سرطان، از جمله سرطان دهانه رحم، مقعد، حلق و حنجره، واژن و آلت تناسلی مردان شود.

واکسن اچ پی وی (HPV vaccine) از سال 2007 در سراسر جهان مورد استفاده قرار گرفته و ایمنی و اثربخشی آن به طور گسترده اثبات شده است. این واکسن تولید برند MSF است که نمونه‌های ترکیه‌ای، فرانسوی و آمریکایی و … دارد که محتوای همه آن‌ها یکسان است.

برای آشنایی بیشتر با بهترین زمان تزریق واکسن گارداسیل، انواع واکسن، مزایا و عوارض آن این مطلب را تا انتها مطالعه کنید.

چرا باید واکسن گارداسیل بزنیم؟

تحقیقات گسترده‌ای نشان داده‌اند که واکسن گارداسیل تأثیر شگفت‌انگیزی در کاهش شیوع عفونت HPV و سرطان‌های مرتبط با آن داشته است. به طوری که با انجام واکسیناسیون، میزان ابتلا به ویروس HPV در دختران نوجوان تا 88 درصد و در زنان جوان تا 81 درصد کاهش یافته است. همچنین در زنان واکسینه شده، احتمال ابتلا به پیش‌سرطان‌های دهانه رحم (CIN) که اغلب به سرطان دهانه رحم منجر می‌شوند، تا 40 درصد کاهش یافته است.

واکسن گارداسیل (Gardasil) ویروس کشته شده یا ضعیف شده ندارد و به عبارتی یک واکسن نوترکیب (حاوی ذرات پروتئینی) است که پس از تزریق باعث ایجاد بیماری نمی‌شود و جواب تست اچ پی وی را نیز مثبت نشان نمی‌دهد.

از ویژگی‌های بسیار خوب این واکسن، جلوگیری از عود کردن دوباره سرطان در افراد است. به این معنی که وقتی فردی دچار سرطان ناشی از ویروس hpv هست، اگر سرطان کنترل شود اما به دلایلی دوباره بدن شروع به تغییرات سلولی کند، واکسن گارداسیل نمی‌گذارد که بار دیگر سرطان رشد کند. درواقع واکسن خاصیت درمانی ندارد و فردی که مبتلا شده نمی‌تواند با تزریق آن خود را خوب کند اما در ادامه بیماری درصورت عود کردن دوباره سرطان، واکسن از این مشکل جلوگیری می‌کند.

علاوه‌بر نکات گفته شده، این واکسن از زگیل تناسلی و انواع مختلف سرطان، از جمله سرطان دهانه رحم، مقعد، حلق، حنجره، واژن و آلت تناسلی مردان که ناشی از عفونت HPV هستند، پیشگیری می‌کند.

تفاوت واکسن گارداسیل و پاپیلوگارد

واکسن پاپیلوگارد تولید داخل است و در برابر دو نوع پرخطر ویروس HPV (16 و 18) محافظت می‌کند. این واکسن دو ظرفیتی عمدتاً برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم استفاده می‌شود.

اما واکسن گارداسیل 4 ظرفیتی علاوه بر دو نوع پرخطر ویروس HPV (16 و 18)، در برابر دو نوع دیگر که باعث ایجاد زگیل‌های تناسلی می‌شوند (6 و 11) نیز ایمنی ایجاد می‌کند.

واکسن گارداسیل 9 ظرفیتی نیز جامع‌ترین نوع واکسن گارداسیل است و در برابر 9 نوع مختلف ویروس HPV یعنی تایپ‌های 6، 11، 16، 18، 31، 33، 45، 52، 58 و سرطان‌های مرتبط در خانم ها و آقایان ایمنی ایجاد می‌کند.

واکسن گارداسیل برای مردان

بعضی از افراد گمان می‌کنند که تنها نیاز است که زنان واکسن گارداسیل بزنند. درصورتیکه مردان نیز به تایپ‌های خطرناک و سرطان‌زای آن مبتلا می‌شوند و باید واکسینه گردند. درواقع با واکسیناسیون مردان زنجیره انتقال در جامعه پاره می‌شود.

باید بدانید تایپ‌هایی از ویروس hpv در جواب آزمایش منفی نشان می‌دهد، حتی اگر فردی به آن مبتلا باشد و علائمی نیز نداشته باشد. پس لازم است افراد حتما پیش از شروع رابطه جنسی واکسن بزنند و شرکای جنسی را به حداقل برسانند.

مردان نیز مانند زنان درگیر زگیل تناسلی می‌شوند و چون پروسه درمان طولانی مدت است و استرس زیادی به فرد بیمار منتقل می‌کند و روابط او را تحت تاثیر قرار می‌دهد، بهتر است برای پیشگیری از زگیل تناسلی حتما واکسن گارداسیل تزریق کنند.

علاوه‌بر زگیل، واکسن HPV از سرطان دهان و حنجره (به خاطر رابطه دهانی) و سرطان مقعد جلوگیری می‌کند.

زمان تزریق واکسن گارداسیل

9 تا 45 سالگی بهترین زمان تزریق واکسن گارداسیل است. شیوه تزریق آن نیز به این شکل است که پس از تزریق دوز اول، دوز دوم باید یک ماه یا دو ماه پس از نوبت اول تزریق شود و دوز سوم نیز باید شش ماه بعد از نوبت اول تزریق گردد. درواقع حداقل فاصله بین دوز اول و دوم 4 هفته و بین دوز دوم و سوم 12 هفته و بین دوز اول تا سوم 5 ماه است.

کودکان و نوجوانان نیز از 9 تا 15 سالگی می‌توانند واکسن بزنند. البته برای زیر 15 سال دو دوز کافی است و دوز دوم را می‌‌توان شش ماه بعد یا یکسال پس از نوبت اول تزریق کرد.

علاوه‌بر نکات گفته شده، براساس آپدیت جدید سازمان بهداشت جهانی برای کشورهایی که دسترسی به واکسن در کشوری کم هست و برای نوجوان‌هایی که رابطه جنسی را شروع نکرده‌اند، لازم نیست سه دوز واکسن تزریق شود. بر این اساس:

• یک یا دو دوز برای افراد 9 تا 15 سال ( در شرایط خاصی که بالاتر گفته شد)
• یک یا دو دوز برای 15 تا 20 سال
• دو دوز برای بالای 21 سال

البته در افراد دو دوزی، حداقل فاصله بین دوز اول و دوم 5 ماه است. درواقع اگر دوز دوم پس از فاصله کوتاه‌تری از 5 ماه تجویز شود، افراد دو دوزی باید دوز سوم را بزنند. دوز سوم حداقل 5 ماه پس از اولین دوز و حداقل 12 هفته پس از دوز دوم تزریق شود.

بیشتر بخوانید: خودارضایی ذهنی چیست؟

نحوه نگهداری واکسن گارداسیل

واکسن اچ پی وی به دلیل آنکه باید در دمای خنک نگهداری شود و به اصطلاح زنجیره سرمای آن همواره حفظ گردد، باید نکاتی را برای شیوه نگهداری آن در خانه بدانید. اول از همه می‌توانید سری به بروشور داخل جعبه واکسن بزنید و آن را مطالعه کنید.

جدا از بروشور، پس از خریدن واکسن از داروخانه معتبر، وقتی می‌خواهید آن را به خانه ببرید یا از شهری به شهر دیگر بفرستید، باید واکسن در کنار یخ خشک باشد یا دمای هوا خنک و به دور از نور خورشید باشد. این شیوه نگهداری تا 72 ساعت منعی ندارد اما پس از آن باید در دمای یخچال، یعنی 2 تا 8 درجه، نگهداری شود تا واکسن نیز یخ نزند. شما تا زمان به پایان رسیدن تاریخ انقضای دارو می‌توانید آن را در یخچال به همین شیوه نگهداری کنید.

عوارض واکسن گارداسیل

واکسن پاپیلومای انسانی یا همان گارداسیل عوارض چندانی ندارد و فقط ممکن است درد و تورمی در ناحیه تزریق شده به وجود بیاید که در عرض چند ساعت یا نهایتا یکی دو روز از بین می‌رود. همچنین سردرد نیز می‌تواند از عوارض تزریق واکسن گارداسیل باشد.

قیمت واکسن گارداسیل خارجی

برای تهیه واکسن گارداسیل با قیمت مصوب دولتی، می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید:

تماس با سامانه دارویی 190: با تماس با این سامانه، اطلاعات دقیق در مورد داروخانه‌های دارای واکسن گارداسیل با قیمت مصوب را دریافت خواهید کرد.

استفاده از اپلیکیشن تی‌تک (ttac): این اپلیکیشن به شما کمک می‌کند تا داروخانه‌های نزدیک محل سکونت خود را که واکسن گارداسیل دارند، پیدا کنید.

جستجو در سایت یا اپلیکیشن دارویاب: این پلتفرم‌ها نیز به شما امکان می‌دهند تا داروخانه‌های دارای واکسن مورد نظر خود را جستجو کنید.

از خرید واکسن از مطب‌ها، کلینیک‌ها و دلالان به شدت خودداری کنید. زیرا ممکن است این واکسن‌ها در دمای مناسب نگهداری نشده باشند و اثربخشی خود را از دست داده باشند. همچنین، قیمت این واکسن‌ها معمولاً بسیار بالاتر از قیمت مصوب دولتی است.

قیمت‌های تقریبی واکسن گارداسیل در تابستان 1403

• گارداسیل 4 ظرفیتی: دو میلیون و دویست هزار تومان
• گارداسیل 9 ظرفیتی: شش میلیون و هفتصد هزار تومان

توجه: قیمت‌ها ممکن است در طول زمان تغییر کنند. برای اطلاع از قیمت دقیق و به‌روز، بهتر است قبل از خرید با داروخانه تماس بگیرید.

تکرار واکسن گارداسیل لازم است؟

براساس منابع معتبر، گارداسیل به اصطلاح اثربخشی طولانی مدت (long term efficacy) دارد و نیازی است که چندین بار در  طول عمر یک فرد تزریق شوند. به صورت کلی انواع واکسن hpv ویژگی‌های زیر را دارند:

• گارداسیل 9 ظرفیتی: 6 سال
• گارداسیل 4 ظرفیتی: 10 سال
• واکسن 2 ظرفیتی: 11 سال

اما اگر در شرایط خاصی هستید، مثل داشتن روابط جنسی پرخطر و متعدد یا محیط کاری که در معرض آلودگی قرار دارید، با مشورت با پزشک نیاز به تجدید واکسیناسیون دارید.

محل تزریق واکسن گارداسیل (HPV)
واکسن گارداسیل (HPV) باید به صورت عضلانی تزریق شود. بهترین مکان برای تزریق این واکسن، عضله دلتوئید (عضله بالای بازو) است، به خصوص در بازوی غیر غالب (بازویی که با آن نمی‌نویسید).

اما چرا باید در عضله دلتوئید تزریق شود؟ تزریق در این عضله باعث جذب بهتر واکسن توسط بدن می‌شود و عوارض جانبی کمتری نیز برای فرد دارد.

اگر به هر دلیلی امکان تزریق در عضله دلتوئید وجود نداشته باشد، می‌توان واکسن را در قسمت بالایی و خارجی ران تزریق کرد. دقت داشته باشید که تزریق واکسن به صورت زیر جلدی یا داخل وریدی، باعث کاهش چشمگیر اثربخشی آن می‌شود و باید آمپول به صورت نود درجه و عمقی در عضله تزریق شود.

کجا واکسن hpv بزنیم؟

پیشنهاد می‌کنیم برای زدن واکسن گارداسیل به پزشک متخصص مراجعه کنید که قبلا سابقه چنین کاری را داشته باشد. برای مثال کلینیک پاپیلومای انسانی بیمارستان لولاگر یکی از معتبرترین مراکز برای تست انواع بیماری‌های مقاربتی و تزریق واکسن است.

چه کسانی نباید واکسن گارداسیل بزنند؟

با وجود اینکه واکسن گارداسیل برای اکثر افراد توصیه می‌شود، اما در برخی شرایط خاص تزریق آن توصیه نمی‌شود. در ادامه به این موارد اشاره شده است:

1) بارداری:

اگر زنی به طور تصادفی در دوران بارداری واکسن گارداسیل را دریافت کند، احتمال بروز برخی ناهنجاری‌های مادرزادی در جنین تا حد بسیار کمی افزایش پیدا می‌کند. بنابراین، بهتر است زنان باردار از تزریق این واکسن خودداری کنند.

2) حساسیت به اجزای واکسن:

افرادی که به هر یک از اجزای تشکیل‌دهنده واکسن گارداسیل، مانند مخمر نان یا لاتکس، حساسیت دارند، نباید این واکسن را تزریق کنند. حساسیت شدید به واکسن‌های دیگر نیز می‌تواند دلیلی برای عدم تزریق گارداسیل باشد.

3) شیردهی:

اگرچه واکسیناسیون در دوران شیردهی مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما مطالعات نشان داده‌اند که در یک ماه پس از تزریق واکسن گارداسیل، ممکن است احتمال بروز اختلالات تنفسی در نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، اندکی افزایش یابد.

تداخل دارویی واکسن گارداسیل

واکسن گارداسیل می‌تواند با برخی داروها تداخل داشته باشد و اثربخشی آن را کاهش دهد. به همین دلیل، قبل از تزریق این واکسن بسیار مهم است که پزشک خود را از تمامی داروهایی که مصرف می‌کنید، آگاه سازید.

داروهایی که ممکن است با واکسن گارداسیل تداخل داشته باشند عبارتند از:

• داروهای استروئیدی:

این دسته از داروها که برای کاهش التهاب و سرکوب سیستم ایمنی استفاده می‌شوند، می‌توانند پاسخ ایمنی بدن به واکسن را کاهش دهند.

• داروهای شیمی درمانی:

این داروها نیز با سرکوب سیستم ایمنی، بر اثربخشی واکسن تاثیر می‌گذارند.

• داروهای درمان اختلالات خودایمنی:

داروهایی مانند داروهای درمان روماتوئید آرتریت و سایر بیماری‌های خودایمنی، با سرکوب سیستم ایمنی، می‌توانند بر پاسخ به واکسن تاثیر بگذارند.

• داروهای تجویز شده برای پیوند اعضا:

این داروها نیز با هدف جلوگیری از پس زدن عضو پیوندی، سیستم ایمنی را سرکوب می‌کنند و در نتیجه بر اثربخشی واکسن تاثیر می‌گذارند.

نکات تکمیلی برای تزریق واکسن گارداسیل

• واکسن گارداسیل برای پیشگیری از عفونت HPV هم در مردان و هم در زنان توصیه می‌شود.
• بهترین زمان برای تزریق واکسن قبل از شروع فعالیت جنسی است، اما برای افراد متاهل نیز قبل از ابتلا به ویروس توصیه می‌شود.
• واکسن گارداسیل جایگزین غربالگری‌های منظم مانند پاپ اسمیر نیست.
• حتی پس از تزریق واکسن، رعایت بهداشت فردی و کاهش تعداد شرکای جنسی ضروری است.
• درمان سریع و موثر عفونت‌های واژینال و دهانه رحم در پیشگیری از ابتلا به HPV اهمیت دارد.
• استفاده از کاندوم تا 80 درصد خطر انتقال ویروس HPV را کاهش می‌دهد.
• قبل از تزریق واکسن، حتما سابقه آلرژی به واکسن‌های دیگر را به پزشک اطلاع دهید.
• افراد با سیستم ایمنی ضعیف باید قبل از تزریق واکسن با پزشک خود مشورت کنند.

کلام پایانی

واکسن گارداسیل (HPV) یکی از بهترین و اصلی‌ترین روش‌ها برای پیشگیری از سرطان‌های مختلف از جمله سرطان دهانه رحم و دهان و حنجره است و توصیه می‌شود تمام زنان و مردان پیش از شروع فعالیت جنسی حتما این واکسن را تزریق کنند.

هرچند که در ایران به صورت سراسری و رایگان این واکسن تزریق نمی‌شود اما شرکت‌های معتبر دارویی به صورت رسمی و قانونی و با قیمت مصوب به واردات واکسن چهار ظرفیتی یا 9 ظرفیتی می‌پردازند. پس لازم نیست که هزینه بسیار زیادی برای خرید واکسن‌های آزاد انجام دهید. تنها کافیست هر چند وقت یک بار به داروخانه‌های معتبر هر شهر سری بزنید تا از موجودی این واکسن مطلع شوید.

منبع: https://www.gardasil9.com/

سوالات متداول